ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ትውልዲ ደቂ ኖህ እንታይ እዩ፧

እዚ ነዊሕ ዝርዝር ኣስማት ካብ ስድራቤታዊ ዛንታ ንላዕሊ እዩ። ኣምላኽ ድሕሪ ማይ ኣይሂ ብሰለስተ ደቂ ኖህ ኣቢሉ ንዓለም ከመይ ጌሩ ከም ብሓድሽ ከም ዝነብረላ ዘርኢ እዩ። ካብኦም ድማ ዝተፈላለዩ ህዝብታትን መሬታትን ቋንቋታትን መጺኦም። እታ ምዕራፍ ብዛዕባ ድሒሩ ዝመጸ ታሪኽ እውን ትሕብር: ጸላእቲ እስራኤል ካብ ካም ይመጹ: መስመር በረኸትን መጻኢ እብራውያንን ድማ ካብ ሴም ይመጹ። ስለዚ እዚ ክፍሊ እዚ ብዙሓት ኣህዛብ ካበይ ከም ዝመጹን ኣምላኽ ድሕሪ ፍርዲ ንታሪኽ ደቂ ሰባት ብኸመይ ይመርሖ ከም ዝነበረን ይገልጽ።

ናምሮድ መን እዩ ንምንታይከ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ሓያል ሃዳናይ ተባሂሉ ይጽዋዕ?

ኒምሮድ ዘርኢ ኩሽ ኣብ መስመር ወለዶ ካም እዩ። “ሓያል” ከምኡ’ውን “ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ሓያል ሃዳናይ” ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ ማለት ምስ እንስሳታት ካብ ክእለት ንላዕሊ ማለት ክኸውን ይኽእል እዩ። ንህዝብን ስልጣንን ዝሃድን ሓያል ገዛኢ ኰነ፣ ካብ ባቤልን ካልኦት ከተማታትን ዝጀመረት መንግስቲ ሃነጸ። ስሙ ንሓደ ደፋርን ሓያልን መራሒ ምስላ ኮነ። እቲ ስእሊ ናይ ሓደ ህርፋኑን ሓይሉን ኣብ ክንዲ ኣብ ትሕቲ ኣምላኽ ትሕትና ዝመልኦ ኣገልግሎት ኣብ ትዕቢት ዘቐመጦ ሰብ እዩ።

ደሴታት ኣህዛብ ብመስርዕ ያፌት ተኸፋፊለን ምንባረን እንታይ ማለት እዩ?

እቲ ክፍሊ “እዚኦም ደሴታት ኣህዛብ ተኸፋፊለን” ክብል ከሎ፡ ዘርኢ ያፌት ከመይ ጌሮም ናብ ስግር ባሕሪ ኣብ ዝርከባ ሃገራት ከም ኣብ ከባቢ ማእከላይ ባሕርን ርሑቕ ምዕራብን ዝኣመሰላ ሃገራት ከም ዝተዘርግሑ እዩ ዝዛረብ ዘሎ። “ደሴታት” ማለት ብማይ ዝተፈላለያ ገማግም ባሕርን ርሑቕ ሃገራትን ማለት ክኸውን ይኽእል። እዚ ድማ መደብ ኣምላኽ ንቐረባ ሃገራት ከነኣንን ንምብራቕን ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንርሑቓት ኣህዛብ እውን ከም ዝነበረ እዩ ዘርኢ። ጸኒሑ ብዙሓት ካብዞም ህዝብታት’ዚኣቶም ቃል ኣምላኽ’ውን ምሰምዑን ምተቐበሉን።

ዘርኢ ከነኣን ብኸምዚ ዝኣመሰለ ዝርዝር እተዘርዘረ ስለምንታይ እዩ፧

ስድራቤት ከነኣን ድሒሮም ነታ እግዚኣብሄር ንስድራቤት ኣብርሃም ቃል ዝኣተወላ ምድሪ ስለ ዝመልኡዋ ፍሉይ ኣቓልቦ ይወሃቦም። ከም የቡሳውያንን ኣሞራውያንን ሂዋውያንን ዝኣመሰሉ ኣስማት ድሒሮም ኣብታ ምድሪ እቲኣ ዝነብሩ ኣህዛብ ኰይኖም ይረኣዩ። እቲ ክፍሊ ንዶባት መሬት ከነኣን’ውን ዝሕብር ኮይኑ፡ ከም በዓል ሲዶን፡ ጋዛ፡ ሶዶምን ጎሞራን ዝኣመሰላ ከተማታት’ውን ይሕብር። ከነኣን ኣብ ትሕቲ መርገም እኳ እንተነበረ፡ ዘርኡ ሓይሎም ኣብ ሃብታም መሬት ሰፈሩ፡ እዚ ድማ ምድራዊ ዓወት ምስ ሞገስ ኣምላኽ ሓደ ከምዘይኮነ የዘኻኽረና።

ኤበር መን እዩ ስለምንታይከ ኣብዚ ክፍሊ ኣገዳሲ ኮይኑ?

ኤበር ብዓርፋክሳድን ብሰላሕን ኣቢሉ ዘርኢ ሴም እዩ። እቲ ክፍሊ ንሴም “ኣቦ ኵሎም ደቂ ኤበር” ኢሉ ይጽውዖ። ካብ ስም ኤበር “እብራይስጢ” ዝብል ቃል መጺኡ። እዚ ድማ ንመስመር ስድራ ሴም ምስቶም ድሒሮም መብጽዓታት ኣምላኽ ብፍሉይ መንገዲ ዝቕበሉ ሰባት የራኽቦ። ኤበር ኣብቲ ዝርዝር ዘለዎ ቦታ እግዚኣብሄር በረኸቱ ዝስከመሉን ምስ ግዜ ድማ ነቲ ተስፋ ዝተገብረሉ መድሓኒ ናብ ዓለም ዝልእኾን ፍሉይ መስመር ስድራቤት ይከታተሎ ከም ዝነበረ ዘርኢ እዩ።

ብግዜ ፔለግ ምድሪ ተኸፋፊላ ምንባራ እንታይ ማለት እዩ፧

ስም ፔለግ “ብዘመኑ ምድሪ ተኸፋፊላ እያ እሞ” ብዝብል ሓረግ ይግለጽ። እሙናት ኣንበብቲ ነዚ ብልዕሊ ሓደ መገዲ ርእዮምዎ እዮም። ብዙሓት ምስቲ ኣብ ባቤል ዝነበረ ምክፍፋል ህዝብታትን ቋንቋታትን የዛምድዎ፣ ኣምላኽ ንደቂ ሰባት ኣብ ልዕሊ ምድሪ ፋሕ ኣቢልዎ። ካልኦት ድማ ኣቐዲሙ ኣብ መንጎ ደቂ ኖህ መሬት ምምቕቓል ይሓስቡ። ብዝኾነ መንገዲ ስሙ እግዚኣብሔር ጣልቃ ዝኣተወሉን ንሰባት ዝፈላልየሉን እዋን ዘመልክት ኮይኑ፡ ኣብ ልዕሊ መደባት ደቂ ሰባት ዘለዎ ግዝኣቱ ዘርኣየሉን ትዕቢት ደቂ ሰባት ብዘይ ደረት ከይዓቢ ዝገብሮን እዩ።

እዚ ክፍሊ እዚ ምስቲ ድሒሩ ዝመጸ ታሪኽ ባቤልን ፋሕ ዝበሉ ቛንቋታትን ብኸመይ ይተኣሳሰር፧

እዚ ምዕራፍን ዛንታ ባቤልን ናይ ሓደ እዩ። ኣብዚ እቶም ስድራቤታትን ዝመልእዎ መሬታትን ተዋሂቡና ኣሎ። ጸኒሑ እቲ ሓደ ቋንቋ ምድሪ ከመይ ጌሩ ተደናጊሩ ህዝቢ ፋሕ ኢሉ ይንገር። እቲ ብዛዕባ’ቲ ምድሪ ዝተመቓቐለትሉ ዘመን ፔለግ ዝገልጽ መዘኻኸሪ ድሮ ናብቲ ኣንፈት’ቲ ዘመልክት’ዩ። እዘን ክልተ ምዕራፋት ብሓባር እንተተራእየን፡ ንኽልቲኡ ዝርግሐ ኣህዛብን ምኽንያት ድሕሪ ዝተፈላለየ ልሳንኦምን፡ ኩሉ ኣብ ትሕቲ ኢድ ኣምላኽን ዘርእያ እየን።

እዚ ክፍሊ ብዛዕባ ባህርያትን ምሕደራን ኣምላኽ ኣብ ታሪኽ እንታይ እዩ ዘርኢ፧

እዚ ክፍሊ እዚ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ፍርድን ምሕረትን ከም ዝገዝእ ዘርኢ እዩ። ድሕሪ ማይ ኣይሂ ንምድሪ ባዶ ኣይገደፋን እንታይ ደኣ ብደቂ ኖህ ኣቢሉ መሊሱ ይመልኣ። ኣብቲ ዝርዝር ዘሎ ኩሉ ዓበይቲ ህዝብን ከተማን ዝዓቢ ኣምላኽ ስለ ዝፈቐዶ ጥራይ እዩ። ማዕረ ማዕሪኡ ድማ፡ ምጥቃስ ናይ ነምሮድ ትዕቢተኛ መንግስቲን ርጉም መስመር ከነኣንን ሓይሊ ሰብ መብዛሕትኡ ግዜ ኣንጻር መገድታት ኣምላኽ ከም ዝጎዪ ይሕብር። ምስናይዚ ግን እግዚኣብሄር ሕጂ ውን ብሴም ኣቢሉ ናይ በረኸት መስመር ይዕቅብ፣ ጸጋ ናብ ዝተሰብረት ዓለም ንምምጻእ ዘለዎ ጽኑዕ ዕላማ የርኢ።

ከምዚ ዝኣመሰለ ነዊሕ ዝርዝር ኣስማት ከመይ ጌሩ ንህይወተይ ሎሚ ክዛረብ ይኽእል?

ኣብ መጀመርታ እዚ ዓይነት ክፍሊ ደረቕ ኮይኑ ክስምዓካ ይኽእል እዩ፣ ስቕ ኢሉ ግን ሓያሎ ነገራት ይምህር። ኣምላኽ ብዛዕባ ሓሳባት ጥራይ ዘይኰነስ፡ ብዛዕባ ናይ ሓቂ ሰባትን ቦታታትን ስድራ ቤትን ከም ዚግደስ እዩ ዜርኢ። ህይወትና ኣካል ናይቲ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ብዙሕ ወለዶታት ዝጽሕፎ ዘሎ ኣዝዩ ዝዓበየ ዛንታ ምዃኑ የዘኻኽረና። ምትንሳእ ከም በዓል ነምሮድ ዝኣመሰሉ ትዕቢተኛታት ገዛእቲ ብዛዕባ ንርእሱ ክብል ስልጣን ምድላይ ከጠንቅቐና ከሎ፡ እቲ ህዱእ መስመር ሴምን ኤበርን ግን መብዛሕትኦም ሰባት ክርስዕዎ ከለዉ’ውን መብጽዓታቱ ንምሕላው እሙንነት ኣምላኽ ዘመልክት እዩ።

Gen.10.1

ዘፍጥረት 10:1

TIG

ወለዶ ደቂ ኖህ እዚ እዩ፡ ሴም፡ ካም፡ ያፌት። ንኣታቶም ድማ ድሕሪ ማይ ኣይሂ ደቂ ተወልዱሎም።

walado daqi noh ǝzi ǝyu : sem : kām : yāfet. nǝʾātātom dǝmā dǝḥǝri māy āyǝhi daqi tawalǝdulom.

The Table of Nations

1 ወለዶ ደቂ ኖህ እዚ እዩ፡ ሴም፡ ካም፡ ያፌት። ንኣታቶም ድማ ድሕሪ ማይ ኣይሂ ደቂ ተወልዱሎም።

walado daqi noh ǝzi ǝyu : sem : kām : yāfet. nǝʾātātom dǝmā dǝḥǝri māy āyǝhi daqi tawalǝdulom.

The Japhethites

2 ደቂ ያፌት፡ ጎሜርን ማጎግን ማዳይን ያዋንን ቱባልን ሜሴክን ቲራስን።

daqi yāfet : gomerǝn māgogǝn mādāyǝn yāwānǝn tubālǝn mesekǝn tirāsǝn.

3 ደቂ ጎሜር ከኣ፡ ኣሽከናዝን ሪፋትን ቶጋርማን።

daqi gomer kaʾā : āšǝkanāzǝn rifātǝn togārǝmān.

4 ደቂ ያዋን ድማ፡ ኤሊሻን ተርሺሽን ኪቲምን ዶዳኒምን።

daqi yāwān dǝmā : elišān tarǝšišǝn kitimǝn dodānimǝn.

5 ካብዚኣቶም ደሴታት ህዝብታት በብምድሮም፡ ነፍስ ወከፍ ከም ቋንቋኡ፡ ከከም ዓሌታቶም፡ በብህዝቦም ተፋላለዩ።

kābǝziʾātom dasetāt hǝzǝbǝtāt babǝmǝdǝrom : nafǝs wakaf kam qʷānǝqʷāʾu : kakam ʿāletātom : babǝhǝzǝbom tafālālayu.

The Hamites

6 ደቂ ካም ከኣ፥ ኩሽን ሚስራይምን ፋጥን ከነኣንን።

daqi kām kaʾā, kušǝn misǝrāyǝmǝn fāṭǝn kanaʾānǝn.

7 ደቂ ኩሽ ድማ፥ ሴባን ሓዊላን ሳብታን ራዕማን ሳብተካን። ደቂ ራዕማ ኸኣ፡ ሸባን ዴዳንን።

daqi kuš dǝmā, sebān ḥāwilān sābǝtān rāʿǝmān sābǝtakān. daqi rāʿǝmā ḵaʾā : šabān dedānǝn.

8 ኩሽ ድማ ንኒምሮድ ወለደ። ንሱ ኣብ ምድሪ ጅግና ምዃን ጀመረ።

kuš dǝmā nǝnimǝrod walada. nǝsu āb mǝdǝri ǧǝgǝnā mǝḵʷān ǧamara.

9 ንሱ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ጅግና ሃዳኒ ነበረ። ስለዚ ከም ኒምሮድ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ጅግና ሃዳኒ ተባህለ።

nǝsu āb qǝdǝmi ǝgǝziʾābǝher ǧǝgǝnā hādāni nabara. sǝlazi kam nimǝrod āb qǝdǝmi ǝgǝziʾābǝher ǧǝgǝnā hādāni tabāhǝla.

10 መጀመርታ መንግስቲ ድማ ባቤል ኤረክን ኣካድን ካልነን ኣብ ሃገር ሲንኣር ነበረ።

maǧamarǝtā manǝgǝsǝti dǝmā bābel erakǝn ākādǝn kālǝnan āb hāgar sinǝʾār nabara.

11 ካብታ ሃገር እቲኣ ናብ ኣሶር ወጸ፡ ንነነዌን ንሬሖቦት-ዒርን ከላህን ሰርሔን።

kābǝtā hāgar ǝtiʾā nāb āsor waṣa : nǝnanawen nǝreḥobot-ʿirǝn kalāhǝn sarǝḥen.

12 ኣብ መንጎ ነነዌን ካላህን ከኣ ንሬስን ሰርሔ፡ ንሳ እታ ዓባይ ከተማ እያ።

āb manǝgo nanawen kālāhǝn kaʾā nǝresǝn sarǝḥe : nǝsā ǝtā ʿābāy katamā ǝyā.

13 ሚስራይም ድማ ንሉዲምን ንዓናሚምን ንለሃቢምን ንናፍቱሂምን ንጳትሩሲምን ንካፍቶራውያንን ንካስሉሂምን ወለደ፡ ካብኦም ፍልስጥኤማውያን ወጹ።

misǝrāyǝm dǝmā nǝludimǝn nǝʿānāmimǝn nǝlahābimǝn nǝnāfǝtuhimǝn nǝṗātǝrusimǝn nǝkāfǝtorāwǝyānǝn nǝkāsǝluhimǝn walada : kābǝʾom fǝlǝsǝṭǝʾemāwǝyān waṣu.

15 ከነኣን ድማ ንሲዶን፡ በዅሪ ወዱን፡ ንሄትን፡

kanaʾān dǝmā nǝsidon : baḵʷǝri wadun : nǝhetǝn :

16 ንይቡሳውያንን ንኣሞራውያንን ንጊርጋሳውያንን፡

17 ንሂዋውያንን ንዓርቂውያንን ንሲኒውያንን፡

18 ንኣርዋደውያንን ንጽማራውያንን ንሓማታውያንን ወለደ። ድሕርዚ ዓሌታት ከነኣን ተዘርወ።

nǝʾārǝwādawǝyānǝn nǝṣǝmārāwǝyānǝn nǝḥāmātāwǝyānǝn walada. dǝḥǝrǝzi ʿāletāt kanaʾān tazarǝwa.

19 ዶብ ከነኣናውያን ድማ ካብ ሶዶን በታ ንጌራር እትኣትወላ ኣቢልካ ኽሳዕ ጋዛ፡ በታ ንሶዶምን ንጎሞራን ንኣድማን ንሴቦኢም እትኣትወላ ኣቢልካ ኸኣ ክሳዕ ላሻዕ ነበረ።

dob kanaʾānāwǝyān dǝmā kāb sodon batā nǝgerār ǝtǝʾātǝwalā ābilǝkā ḵǝsāʿǝ gāzā : batā nǝsodomǝn nǝgomorān nǝʾādǝmān nǝseboʾim ǝtǝʾātǝwalā ābilǝkā ḵaʾā kǝsāʿǝ lāšāʿǝ nabara.

20 እዚኣቶም፡ በብዓሌቶም፡ በብቛንቋኦም፡ ኣብ ሃሃገሮም፡ ኣብ ሄህዝቦም፡ ደቂ ካም እዮም።

ǝziʾātom : babǝʿāletom : babǝq̲ʷānǝqʷāʾom : āb hāhāgarom : āb hehǝzǝbom : daqi kām ǝyom.

The Semites

21 ንሴም ድማ እቲ ኣቦ ዅሎም ደቂ ዔበር፡ ዓብዪ ሓዉ ንያፌት፡ ደቂ ተወልዱሉ።

nǝsem dǝmā ǝti ābo ḵʷǝlom daqi ʿebar : ʿābǝyi ḥāwu nǝyāfet : daqi tawalǝdulu.

22 ደቂ ሴም፡ ዔላምን ኣሹርን ኣርፋክሳድን ሉድን ኣራምን።

daqi sem : ʿelāmǝn āšurǝn ārǝfākǝsādǝn ludǝn ārāmǝn.

23 ደቂ ኣራም ከኣ፡ ዑጽን ሑልን ጌተርን ማሽን።

daqi ārām kaʾā : ʿuṣǝn ḥulǝn getarǝn māšǝn.

24 ኣርፋክሳድ ድማ ንሸላሕ ወለደ። ሸላሕ ከኣ ንዔበር ወለደ።

ārǝfākǝsād dǝmā nǝšalāḥ walada. šalāḥ kaʾā nǝʿebar walada.

25 ንዔበር ድማ ክልተ ወዲ ተወልዱሉ። እቲ ሓደ፡ ብዘበኑ ምድሪ ስለ እተኸፋፈለት፡ ስሙ ፌሌግ ተባህለ። ስም ሓዉ ድማ ዮቅጣን።

nǝʿebar dǝmā kǝlǝta wadi tawalǝdulu. ǝti ḥāda : bǝzabanu mǝdǝri sǝla ǝtaḵafāfalat : sǝmu feleg tabāhǝla. sǝm ḥāwu dǝmā yoqǝṭān.

26 ዮቅጣን ድማ ንኣልሞዳድን ንሼለፍን ንሓጻርማዌትን ንየራሕን፡

yoqǝṭān dǝmā nǝʾālǝmodādǝn nǝšelafǝn nǝḥāṣārǝmāwetǝn nǝyarāḥǝn :

27 ንሃደራምን ንኡዛልን ንዲቅላን፡

28 ንዖባል ንኣቢማኤልን ንሼባን፡

29 ንኦፊርን ንሓዊላን ንዮባብን ወለደ። እዚኣቶም ኵሎም ደቂ ዮቅጣን እዮም።

nǝʾofirǝn nǝḥāwilān nǝyobābǝn walada. ǝziʾātom kʷǝlom daqi yoqǝṭān ǝyom.

30 ምቕማጦም ድማ ካብ ሜሻ በታ ንሴፋር እትኣትወላ፡ እቲ ብሸነኽ ምብራቕ ዘሎ ኸረን ነበረ።

mǝq̲ǝmāṭom dǝmā kāb mešā batā nǝsefār ǝtǝʾātǝwalā : ǝti bǝšanaḵ mǝbǝrāq̲ zalo ḵaran nabara.

31 እዚኣቶም፡ በብዓሌቶም፡ በብቛንቋኦም፡ ኣብ ሃሃገሮም፡ በብህዝቦም፡ ደቂ ሴም እዮም።

ǝziʾātom : babǝʿāletom : babǝq̲ʷānǝqʷāʾom : āb hāhāgarom : babǝhǝzǝbom : daqi sem ǝyom.

32 እዚኣቶም በብወለዶኦም፡ ኣብ ሄህዝቦም፡ ዓሌታት ደቂ ኖህ እዮም። ካብዚኣቶም ድማ ድሕሪ ማይ ኣይሂ ህዝብታት ኣብ ምድሪ ተዘርዉ።

ǝziʾātom babǝwaladoʾom : āb hehǝzǝbom : ʿāletāt daqi noh ǝyom. kābǝziʾātom dǝmā dǝḥǝri māy āyǝhi hǝzǝbǝtāt āb mǝdǝri tazarǝwu.

መስቀላዊ መወከሲታት

ነዚ ጥቕሲ መስቀላዊ መወከሲ የለን።